|
Trong tinh thần đó, xưa kia trên núi La
Phù các môn đồ Tiên gia thường không sở đắc hoặc an trụ
vào bất cứ điều gì. Cuộc sống của họ rất mực giản dị:
hạnh phúc là những điều đơn sơ và gần gũi nhất. Ngay cả
trong các sinh hoạt hằng ngày, khi phải di chuyển từ địa
hạt này sang khu vực khác đôi khi phải vượt qua những
khu rừng rậm nổi tiếng nhiều thú dữ như hổ báo, vũ khí
phòng thân thường được sử dụng là một loại cây dẻo dai
như mây được tìm thấy quanh năm trong vùng gọi là cây
võng còn được các bậc Tiên gia gọi là cây vô tâm. Võng
mọc rất thẳng, cùng họ với loài trúc, tre, thanh, tầm
vông, nhưng có đặc tính là ruột rỗng, mình dầy, bền bỉ,
khó bị bầm dập như tre trúc khi bị va chạm mạnh. Nhờ đặc
điểm này đối với môn phái Huyền công La Phù Sơn, võng
trở thành một thứ vũ khí hộ thân rất lợi hại, nhất là
khi chống chọi với hổ dữ. Vì khi võng được vung lên cộng
với kình lực của người sử dụng, không những thay thế
được cho thương, giáo, côn, võng còn phát ra những âm
thanh chói tai khiến hổ hãi sợ. Ngoài ra võng còn tượng
trưng cho sự thanh tao (không một tấc sắt) rất phù hợp
với đường lối của Tiên gia
Trong phạm vi bài này, chúng tôi chỉ
xin trình bày những kiến thức thu thập được từ các vị
tiền bối, những tài liệu về xuất xứ, lịch sử của côn
pháp được những môn phái nổi tiếng bên Trung Hoa như
Thiếu Lâm, Hồng Gia Quyền và Bạch Mi luyện tập và sử
dụng đến mức tuyệt luân để trở thành những đường côn
trấn môn của họ, tương tự như kiếm pháp của Võ Ðang và
Thanh Thành đã một thời danh chấn giang hồ. Ðặc biệt là
tập "Huyền Côn Ðại Pháp" của giòng họ Lưu, được biên
soạn vào đời nhà Hạ, đã được phiên dịch sang Việt ngữ và
từng được lưu hành tại Việt Nam vào những thập niên 50,
60.
Trong côn pháp, bất cứ môn phái nào
luận và sử dụng côn pháp đến tuyệt mức đều phải am tường
hai nguyên lý: Thuận và Nghịch. Khi hiểu được hai điều
căn bản trên, những chiêu thức đặc thù của giòng phái
phối hợp với côn pháp sẽ giúp người sử dụng đạt đến
trình độ thượng thừa của món binh khí này. Khi đạt đến
trình độ tinh diệu của côn pháp, người sử dụng có thể
đang từ dạng trường côn chuyển sang Tề mi côn bằng cách
10 phần bỏ 3 còn 7. Hoặc đang từ dạng Tề mi côn bỏ 3 còn
7 để chuyển thành Ðoản côn. Thân côn nếu được chia làm
ba phần thượng, trung, hạ được gọi là tam tài côn. Môn
phái Thiếu Lâm tận dụng tuyệt mức Dương côn pháp vì hiểu
và ứng dụng được tam tài. Riêng các phái theo Tiên gia
thường sở trường về Âm thủ côn, rồi từ đó biến thành
thuận nghịch côn pháp. Tuy nhiên nếu muốn sử dụng côn
pháp đến mức vi diệu Ðạo gia cần phải đạt đến mức điêu
luyện Thất tinh côn pháp, bao gồm 7 điểm sau:
1) Ðơn-thủ côn: Khi sử dụng côn, tay
phải và trái cầm côn nghịch nhau.
2) Âm-thủ côn: Khi sử dụng côn, hai tay
cầm côn cùng chiều.
3) Ðiểm côn: Còn được gọi là "Lục tự
điểm bán côn". Chính xác đến độ khi ra chiêu có thể điểm
đúng nửa phần đầu côn của đối phương.
4) Liên-hoàn côn: Vai, eo, thân và tứ
chi đều được dùng làm điểm tựa của côn.
5) Ngũ-hành côn: Khi sử dụng, tùy cơ
ứng biến nhịp nhàng với năm đức: cương, nhu, dũng, trí,
tịnh. Tương ứng với ngũ hành tương khắc, tương sinh
trong trận đờ côn pháp.
6) Côn kình: Khi sử dụng phá ra được
kình lực, còn gọi là "Kim Cương" côn.
7) Lưu-hành bản côn: Thuật biến hóa cao
đẳng nhất trong côn pháp. Khi sử dụng đường côn lưu
chuyển khắp châu thân chứ không ở yên một vị trí nào. Từ
đặc tính này về sau chúng ta có Lưỡng tiết côn (nhị khúc
hoặc Thiết lĩnh).
Tại Việt Nam, trước thời Pháp thuộc đã
có những võ khí cổ truyền như thiết lĩnh, gươm đao, bút
chì, bút thép, mã tấu, khiên, khăn lượt, v.v...rất lợi
hại đối với người biết sử dụng. Riêng về côn pháp, khi
so sánh côn pháp Việt Nam và Trung Hoa chúng ta thấy có
điểm khác biệt. Côn pháp Việt Nam thuần túy hay dùng
dương thủ côn. Nhưng dương thủ côn của người Việt Nam
khác biệt với dương thủ côn của người Trung Hoa ở chỗ
hay dùng trí thuật thay vì pháp thuật. Thí dụ: như dương
đông để kích tây, đập tả về hữu, lấy thượng đánh hạ, lấy
hạ biến thượng, trùng trùng điệp điệp như đan mây côn
tương tự như hình thức lăn khiên. Ðây là những kỹ thuật
điệu nghệ được quân binh triều đình áp dụng nơi chiến
địa để chống lại làn tên mũi giáo của đối phương khi đất
nước gặp cuộc binh đao, nhưng nếu muốn đạt đến sự cao
diệu của côn pháp, song song với những đấu thuật, chúng
tôi thiết nghĩ côn pháp Việt Nam còn phải hội đủ những
pháp thuật nêu trên.
Ngọc Chi (sưu tầm)
(Nguồn: trich tu http://www.tgvt.com)
|
